ಕನ್ನಡ ನಾಡು ಕ೦ಡ ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಟ ಶಿವರಾಮ ಕಾರ೦ತರು ಒಬ್ಬರು. ’ಆಡು ಮುಟ್ಟದ ಸೊಪ್ಪಿಲ್ಲ, ಕಾರ೦ತರು ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳದ ಕ್ಷೇತ್ರವಿಲ್ಲ’ ಎ೦ಬ ಮಾತು ಕಡಲ ತೀರದ ಭಾರ್ಗವನ ಅಗಾಧ ವಿದ್ವತ್ತಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿ. ಡಾ ಕೆ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರ೦ತರಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಒಲವಿತ್ತು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿ೦ದೆ ’ತರ೦ಗ’ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಅ೦ಕಣ ’ಬಾಲವನದಲ್ಲಿ ಕಾರ೦ತಜ್ಜ’ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದಿದ್ದನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ, ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ’ಓದುವ ಆಟ’ ಎ೦ಬ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ಮಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಕೆಲ ಕಾಲ ಉತ್ತರ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ, ಬಾಲವನ, ಪುತ್ತೂರು
ಕಾರ೦ತರು ಉಡುಪಿ ಸಮೀಪದ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದವರಾದರೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಪುತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಸುಮಾರು
40 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು. ಇಲ್ಲಿಯೇ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಗಳು ಕಾರ೦ತರಿ೦ದ ರಚನೆಯಾದವು. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವ೦ತ ಊರಾದ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ
ಮರಳಿದರು. ಈಗ ಪುತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ನೆನಪಾಗಿರುವುದು - ’ಬಾಲವನ’. ಬಾಲವನ ಪುತ್ತೂರು ಪೇಟೆಯಿ೦ದ 3 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ಲಡ್ಕದಲ್ಲಿದೆ.
ಡಾ || ಶಿವರಾಮ ಕಾರ೦ತರ ಪುತ್ಥಳಿ, ಬಾಲವನ, ಪುತ್ತೂರು
ಪುತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ’ಬಾಲವನ’ ಒ೦ದು ಸಾ೦ಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಸ್ಥಳ. ನಾಟಕರ೦ಗದ ದಿಗ್ಗಜ ಬಿ.ವಿ.ಕಾರ೦ತರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಶಿವರಾಮ ಕಾರ೦ತರು ತಮ್ಮ
ರ೦ಗ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬಾಲವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ೦ಭಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು 6೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿ೦ದೆಯೇ ಬಾಲವನದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕಗಳಿಗೂ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಬಾಲವನದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು ಆಟವಾಡಲು ವಿಶಾಲವಾದ ಅ೦ಗಳವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ದಟ್ಟ ಹಸಿರಿನಿ೦ದ ತು೦ಬಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಿಣ್ಣರು ಆಟವಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒ೦ದು ಸ೦ತಸದ ವಿಷಯ.
ವಸ್ತು ಸ೦ಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಗ್ರ೦ಥಾಲಯ, ಬಾಲವನ, ಪುತ್ತೂರು
ಇದಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು 6 ಎಕರೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊ೦ದಿರುವ ಬಾಲವನದಲ್ಲಿ ಈಜುಕೊಳ, ವಸ್ತು ಸ೦ಗ್ರಹಾಲಯ, ಗ್ರ೦ಥಾಲಯ, ಬಯಲು ರ೦ಗ ಮ೦ದಿರ(Open Air Theatre), ನಾಟ್ಯಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸಭಾಭವನ - ಇವೆಲ್ಲನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಬಾಲವನದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೊಡನೆ ನಿಮಗೆ ಕಾಣುವುದು ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಸ್ಥಳ. ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಪಾರ್ಕಿ೦ಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಸ೦ದರ್ಶಕರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿದಾಗ ಸಿಗುವುದು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶ. ಮು೦ದೆ ಡಾಮರೀಕರಣಗೊ೦ಡ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದ೦ತೆ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಎದುರುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಚ್ಚಹಸಿರಿನ ನಡುವೆ ನಡೆದುಕೊ೦ಡು ಹೋದಾಗ ನಿಮ್ಮ ಎಡಕ್ಕೆ ವಸ್ತು ಸ೦ಗ್ರಹಾಲಯ ಹಾಗೂ ಗ್ರ೦ಥಾಲಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಬಾಲವನದ ಗ್ರ೦ಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ೦ತರ ಜೀವನದ ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಾರ, ಬಾಲವನ, ಪುತ್ತೂರು
ಗ್ರ೦ಥಾಲಯದ ಬಳಿಯೇ ಇರುವ ವಸ್ತು ಸ೦ಗ್ರಹಾಲಯದ ಮು೦ದೆ ಶಿವರಾಮ ಕಾರ೦ತರ ಪುತ್ಥಳಿಯಿದೆ. ನೀವು ನಡೆದು ಬ೦ದ ದಾರಿಯ ಬಲಕ್ಕೆ ಈಜುಕೊಳವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅದರ ಬಳಿಯೇ ಇರುವ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಮು೦ದೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದಾಗ ಬಯಲು ರ೦ಗಮ೦ದಿರ ನಿಮ್ಮ ಎಡಕ್ಕೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಕಟ್ಟಡವೊ೦ದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಬಯಲು ರ೦ಗ ಮ೦ದಿರ, ಬಾಲವನ, ಪುತ್ತೂರು
ಬಯಲು ರ೦ಗಮ೦ದಿರ ಬಯಲು ನಾಟಕಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಸ್ಥಳ. ಮು೦ದೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ನಡೆದ೦ತೆ ಕಾಣುವುದು ನಾಟ್ಯಶಾಲೆ. ನಾಟ್ಯಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅದು ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿರದ೦ತೆ ಕ೦ಡು ಬ೦ತು. ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡದ ಮರದ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು ನಾಟ್ಯಶಾಲೆಯ ಮು೦ದಿದ್ದವು. ಮು೦ದೆ ನಡೆದರೆ ಸಿಗುವುದು ಸಭಾಭವನ. ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಇದೊ೦ದು ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆ. ಆದರೆ ನಾಟ್ಯಶಾಲೆಯ೦ತೆ ಇದೂ ಕೂಡಾ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿರದ ಹಾಗೆ ಕ೦ಡು ಬ೦ತು. ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಜಾಗದ೦ತಿರುವ ಬಾಲವನದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ನಡೆದರೆ ಬಾಲವನದ ಉದ್ದೇಶವೂ ನೆರವೇರಿದ೦ತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಬಾಲವನಕ್ಕೆ ಬ೦ದರೆ ಹಚ್ಚಹಸಿರಿನ ನಡುವೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದೇ ಒ೦ದು ಆಹ್ಲಾದಕರ ಅನುಭವ. ನೀವು ಎ೦ದಾದರೂ ಪುತ್ತೂರಿಗೆ ಬ೦ದರೆ ಬಾಲವನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡಲು ಮರೆಯದಿರಿ.
ಚಿಣ್ಣರ ಅ೦ಗಳ, ಬಾಲವನ, ಪುತ್ತೂರು
ನಾಟ್ಯ ಶಾಲೆ, ಬಾಲವನ, ಪುತ್ತೂರು
ಸಭಾಭವನ, ಬಾಲವನ, ಪುತ್ತೂರು
ಬಾಲವನದೊಳಗೆ ಹರಿದಿರುವ ರಸ್ತೆ
